Οι σουρεαλιστικές φωτογραφίες του Szilveszter Makó

05 Ιουνίου 2026
Στέλιος Πενταρβάνης
Το όνομα του Ούγγρου φωτογράφου έχει γίνει viral στον κόσμο της τέχνης και της μόδας, καθώς έχει καταφέρει να ανατρέψει τα δεδομένα της σύγχρονης φωτογραφίας. Η δουλειά του δεν μπορεί να συγκριθεί με κανενός άλλου, καθώς οι εικόνες που δημιουργεί διαθέτουν μια έντονα θεατρική ατμόσφαιρα και θολώνουν τα όρια μεταξύ φωτογραφίας αι ζωγραφικού έργου τέχνης.

Γεννημένος το 1992 στο Μίσκολτς της Ουγγαρίας, μεγάλωσε κοντά στη φύση, σε ένα περιβάλλον με έντονη χειροτεχνική παράδοση και ένα σχολείο που δίδασκε Αρχαία Ελληνικά και Λατινικά. Ξεκίνησε την καριέρα του ως ζωγράφος, αλλά θεώρησε ότι η ζωγραφική είναι μια «αργή» τέχνη και στράφηκε στη φωτογραφία, καθώς διαθέτει ταχύτητα, αλλά σου επιτρέπει να έχεις και τον έλεγχο. Σε μια εποχή που η ψηφιακή επεξεργασία και τα τεχνητά φώτα κυριαρχούν, ο Makó χρησιμοποιεί αποκλειστικά φυσικό φως (το φως του ήλιου). Στο στούντιο του στο Μιλάνο, καθώς εδώ και χρόνια έχει μετακομίσει στην Ιταλία, το φλας είναι αυστηρά απαγορευμένο. Αυτό σημαίνει ότι αν αλλάξουν έξω τα σύννεφα, αλλάζει αυτόματα ολόκληρη η φωτογράφιση, ενσωματώνοντας το στοιχείο της τύχης. Ο Makó ξεκίνησε ως ζωγράφος. Αν και άλλαξε μέσο, μετέφερε τη ζωγραφική του ταυτότητα στη φωτογραφία. Τα πορτρέτα του έχουν μια μοναδική, «χειροπιαστή» υφή και μια θεατρική, σουρεαλιστική ατμόσφαιρα. Το οπτικό του στυλ θυμίζει ελαιογραφίες της Αναγέννησης, σκοτεινό μπαρόκ με έντονο κιαροσκούρο (αντιθέσεις φωτός και σκιάς), αλλά και τις πρώτες φωτογραφίες του 1920.


Σουρεαλισμός και αναλογικές τεχνικές φωτογραφίας

Οι αινιγματικές του εικόνες φέρουν ένα twist μυστηρίου και προκαλούν για πολλαπλή ανάγνωση. Εμπνεόμενος γενικότερα από την ιστορία της τέχνης, συχνά έχει αναφορές στον Σουρεαλισμό και το γκροτέσκο μέσω της εξερεύνησης των αντιθέσεων του φωτός και των γήινων τόνων. Παρόμοια με τους σουρεαλιστικούς πίνακες του 20ού αιώνα, οι εικόνες του Makó εμβαθύνουν σε παράξενους κόσμους και προκαλούν μια ονειρική αίσθηση απεριόριστης φαντασίας. Κανείς δεν γνωρίζει τις τεχνικές που χρησιμοποιεί για αυτό το θαυμαστό αποτέλεσμα, καθώς ο ίδιος δεν τις αποκαλύπτει. Το σίγουρο είναι ότι στην περίπτωση του Makó, αυτό το σχεδόν κινηματογραφικό αποτέλεσμα, δεν επιτυγχάνεται μόνο ψηφιακά, αλλά χειροποίητα και μέσω χημικών αντιδράσεων στο εργαστήριο του. Όπως ο ίδιος δηλώνει: «Δεν θα το έλεγα μυστικό, αλλά μάλλον μια ανορθόδοξη διαδικασία, όσοι κατανοούν την ιστορία της αναλογικής φωτογραφίας πιθανότατα θα μπορούσαν να αναγνωρίσουν τι κάνω».


Έντονη θεατρικότητα

Στις εικόνες που δημιουργεί είναι εμφανής και η προσωπική του αίσθηση για το στυλ. Χρησιμοποιεί χειροποίητα props, συνήθως κατασκευασμένα από ανακυκλωμένα υλικά, σκηνικά με έντονη θεατρικότητα και ενδύματα που συχνά μοιάζουν με γλυπτά. Για να προσθέσει πιο έντονο και δραματικό οπτικό ενδιαφέρον οι σιλουέτες που απεικονίζει είναι υπερβολικές και αναδεικνύουν με θαυμαστό τρόπο τα ενδύματα από οίκους όπως: Schapiarelli, Maison Margiela, Prada, Bottega Veneta κλπ. Η κόρη του κυρίου Zara που έχει αναλάβει πια και τα ηνία της επιχείρησης, είναι γνωστή λάτρης της καλλιτεχνικής φωτογραφίας και της τέχνης γενικότερα. Πρόκειται βέβαια για μια μεγάλη θαυμάστρια του Ούγγρου καλλιτέχνη, η οποία τον στηρίζει με κάθε τρόπο και πρόσφατα συνεργάστηκε μαζί του, για τη δημιουργία μιας σειράς πορτραίτων του John Galliano ενόψει και της νέας τους σύμπραξης.


Έμπνευση μέσα από αιώνες ιστορίας της τέχνης

Το χαρακτηριστικό του μοτίβο είναι το κουτί: ένα γεωμετρικό πλαίσιο που εμφανίζεται σχεδόν σε κάθε του έργο, περιορίζοντας το θέμα, αλλά για να το ενισχύσει. Ο ίδιος, το έχει περιγράψει ως περιορισμό και απελευθέρωση. Η οπτική του γλώσσα, αντλεί έμπνευση μέσα από αιώνες ιστορίας της τέχνης με τόσο θαυμαστό τρόπο που αποδεικνύει και την προσωπική του καλλιέργεια. Οι αναφορές του είναι πολλές και ενδιαφέρουσες, από την διττή πραγματικότητα στα έργα του Rene Magritte, τη γεωμετρική καθαρότητα του Bauhaus, τα κοστούμια και τις χορογραφίες του Oskar Schlemmer, έως την παρορμητική και ενστικτώδη ζωγραφική του Henri Matisse. Μεταξύ άλλων, έχει φωτογραφίσει τους Willem Dafoe, Cate Blanchett, Bad Bunny, Elle Fanning και Michelle Yeoh. Εικόνες του έχουν δημοσιευτεί στη Vogue, τη Vanity Fair, το GQ, την Acne Paper και το The Cut. Σε έναν κόσμο πανομοιότυπων σχεδόν εικόνων, μια φωτογραφία του Makó είναι άμεσα αναγνωρίσιμη, καθώς δεν υπάρχει κανείς άλλος που να πλησιάζει έστω, σε αυτό που ο ίδιος κάνει.