Παίρνοντας το δρόμο που κατηφορίζει από την Κύμη προς τη θάλασσα, σε λίγα μόλις λεπτά, φτάσαμε στην παραλία της Πλατάνας, ενός μικρού χωριού των ανατολικών παραλίων της Ευβοίας, κτισμένου στις εκβολές του ποταμού Μέλας. Εκεί στο μόλο, που κολυμπούν πάπιες και δεκάδες αγριοπούλια – η χαρά των bird wachers– πλάι σ’ ένα πετρόχτιστο γεφύρι, υπάρχει μια πολύ παλιά ψαροταβέρνα που φημολογείται πως είναι η παλαιότερη του νησιού. Και προφανώς είναι γιατί, όπως διηγείται ο Αντώνης Κουτέλος, η Ανατολή άνοιξε, το 1870, από την οικογένεια Πράγια. Η φήμη της όμως εξαπλώθηκε πέρα από την περιοχή, χάρη στο νέο μόλο που κατασκευάστηκε δίπλα της, το 1875, για τη διευκόλυνση της φορτοεκφόρτωσης του λιγνίτη.*
Η περιοχή όμως ήταν και ψαρότοπος, φημιζόταν ανέκαθεν για τις συναγρίδες, τους ξιφίες, τους σαργούς, τα μπαρμπούνια, αλλά και για τις μαρίδες και τις γόπες της. Για χρόνια η επιχείρηση πέρναγε από πατέρα σε γιο, μέχρι που, το 1938, την ανέλαβε ο Νίκος Κουτέλος, γαμπρός της οικογένειας και παππούς του σημερινού ιδιοκτήτη. Ο κόσμος εκτιμώντας τον μαστόρικο τρόπο που έψηνε και μαγείρευε ο παππούς Κουτέλος τα ολόφρεσκα ψάρια που προμηθευόταν από τα ψαροκάικα που έπιαναν στο μόλο, δίπλα στην ταβέρνα άρχισε, σιγά σιγά, να την ταυτίζει μαζί του και έτσι επικράτησε το «Κουτέλος».
Συνήθως οι πρώτες εντυπώσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στην τελική μας εκτίμηση. Οπότε το preludio, ένα άψογα λιασμένο χταπόδι μαζί με μια γενναιόδωρη χωριάτικη σαλάτα στάθηκαν αρκετά για να με κερδίσουν. Ακολούθησαν, βέβαια, οι τηγανητές μαρίδες, οι ψητές σαρδέλες, και τέλος τα άψογα τηγανισμένα μπαρμπούνια, τραγανά απέξω και εύχυμα στο εσωτερικό τους, να μοσχοβολάει η θάλασσα και... να χρειάζεται να συγκρατηθεί κανείς για να μην αρπάξει το τελευταίο. Δεν μπορώ να πω και η γαριδομακαρονάδα τους άψογη ήταν, αλλά θα συνεχίσω να βάζω τα ζυμαρικά σε δεύτερη μοίρα, όταν μιλάει η θάλασσα; Περί ορέξεως, βέβαια, λόγος ουδείς.
Δεν είναι τυχαίο που, ώρες αργότερα, στο φεριμπόουτ πια από την Ερέτρια για τη Σκάλα Ωρωπού και στον υπόλοιπο δρόμο της επιστροφής, το θέμα συζήτησης εξακολουθούσε να είναι η λιτή γοητεία αυτών των «απλών γεύσεων», που μπορεί να μη συνδέεται άμεσα με τη μακραίωνη ιστορία της ψαροταβέρνας, αλλά είναι προφανές πως έχει επηρεάσει αυτούς που φέρουν την ευθύνη αυτής της παράδοσης.
Info: Ψαροταβέρνα Ανατολή – Κουτέλος, Πλατάνα - Κύμη – Εύβοια, τηλ. 22220 71272 & 22220 71372 κιν: 6974 605582 & 6974 905067
https://www.web-greece.gr/restaurants/koutelos/
Ανοιχτά: 10:00 -12:30, όλο το χρόνο.
*Στην ευρύτερη περιοχή της Κύμης λειτουργούσε από το 1833 το Εθνικό Ανθρακωρυχείο, ένα από τα πρώτα «εργαστήρια» λιγνίτη του νεοσύστατου τότε ελληνικού κράτους. Οι πρώτοι λιγνιτωρύχοι ήταν Βαυαροί στρατιώτες, αλλά αργότερα δημιουργήθηκε μια ολόκληρη «σχολή» Κυμαίων μεταλλωρύχων που τροφοδότησε στη συνέχεια και άλλα ορυχεία στην Ελλάδα. Για τις μεταφορές από και προς το λιγνιτωρυχείο χρησιμοποιούσαν ιπποσιδηρόδρομο (μια γραμμή βαγονιών που τα έσερναν ημίονοι, από το Έντζι μέχρι την Πλατάνα), ενώ στο μόλο της Κάτω Ποταμιάς, της σημερινής Πλατάνας, υπήρχε εναέρια γραμμή φόρτωσης ένας «ρίχτης», παρόμοιος με αυτόν που διασώθηκε στο λιμάνι της Κύμης και έχει χαρακτηριστεί από το Υπουργείο Πολιτισμού μνημείο νεότερης και σύγχρονης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς).